Ankara’da grafik tasarımcı olan Selma, üniversite mezuniyetinin ardından bağımsız çalışmaya başladı. İlk yıl yaptığı işlerin gelirini bireysel hesabına alıyordu; vergi kaydı yapmamıştı. Bir yıl sonra mali müşaviriyle görüştüğünde durumun hem yasal hem de finansal sonuçlarını fark etti: kayıt dışı yıl için cezalı vergi ödemek zorunda kaldı, oysa baştan şahıs şirketi kursaydı genç girişimci istisnası ile birkaç yıl boyunca önemli oranda vergi indirimi alabilirdi. Bağımsız çalışmanın yasal-vergi tarafı, ilk gün doğru kurulduğunda kazancı korur; sonradan düzeltmek hem masraflı hem zaman alır.
Türkiye’de bağımsız profesyoneller için şahıs şirketi (gerçek usul vergi mükellefi), en yaygın ve esnek yasal yapıdır. Kuruluş maliyeti düşük, bürokrasi az, vergi planlama imkânları yüksektir. Bu rehberde şahıs şirketi kurulum sürecini, maliyetleri, genç girişimci kazanç istisnasını, ilk yıl yapılması gerekenleri, mali müşavir seçimini ve sosyal güvenlik (Bağ-Kur) yükümlülüklerini ele alıyoruz.
İçindekiler
- Bağımsız Profesyonel için Hangi Yapı Doğru?
- Şahıs Şirketi Kurulumunun Adımları
- Kuruluş Maliyetleri ve Yıllık Sabit Giderler
- Genç Girişimci Kazanç İstisnası
- Hangi Vergileri Ödeyeceksiniz?
- Bağ-Kur Yükümlülüğü ve Prim Hesabı
- Mali Müşavir Seçimi ve Aylık Hizmet Yapısı
- E-Fatura ve E-Arşiv Fatura Süreçleri
- İlk 90 Gün: Adım Adım Yol Haritası
- Sık Sorulan Sorular
Bağımsız Profesyonel için Hangi Yapı Doğru?
Türkiye’de bireysel olarak gelir elde eden profesyoneller için temel yapılar:
- Şahıs Şirketi (Gerçek Usul Vergi Mükellefi): En yaygın seçim. Tek kişilik. Düşük kuruluş maliyeti, esnek yönetim. Sınırsız sorumluluk (kişisel mal varlığı işten ayrılmaz).
- Basit Usul Vergi Mükellefliği: Belirli meslek kollarındaki düşük cirolu işler için. Defter tutma zorunluluğu yok, daha az bürokrasi; ancak hizmet ihracatı istisnasından yararlanmak için uygun değildir.
- Limited Şirket (LTD ŞTİ): Sınırlı sorumluluk. Kuruluş maliyeti ve aylık yükümlülükler daha yüksek. Yüksek cirolu işler veya ortaklı yapı için uygundur.
- Anonim Şirket (A.Ş.): Büyük ölçekli yapılar için. Karmaşık ve maliyetli; bireysel profesyonel için genellikle uygun değildir.
Pratik karar: Aylık 30.000 TL ve altı düzenli gelir için şahıs şirketi yeterli ve avantajlıdır. Yıllık 1.000.000 TL üzeri ciroda limited şirket düşünülebilir. Karar verirken mali müşavir analizi şarttır.
Şahıs Şirketi Kurulumunun Adımları
2026 itibariyle e-Devlet üzerinden tam online kuruluş mümkündür:
- 1. e-Devlet üzerinden başvuru: “Şahıs Şirketi Kuruluşu” hizmeti ile başlatılır. T.C. kimlik, e-imza veya mobil imza gerekir.
- 2. Vergi dairesi seçimi: İkamet ettiğiniz adrese bağlı vergi dairesi otomatik atanır.
- 3. Faaliyet konusu kodu (NACE): Yapacağınız işe en yakın NACE kodunu seçin. Yanlış kod sonradan vergi sürprizleri yaratabilir; mali müşavire danışın.
- 4. Yoklama: Vergi dairesi memuru iş yeri adresinizi (ev adresiniz olabilir) gelir görür; kayıt aktif olur.
- 5. Bağ-Kur kaydı: Şirket kuruluşu ile birlikte SGK 4-B kaydı otomatik açılır.
- 6. Banka hesabı açılışı: Şirket adıyla ticari hesap açın. Müşterilerden gelen ödemeler bu hesaba gelmelidir.
- 7. E-fatura/E-arşiv başvurusu: GİB Portal üzerinden başvuru yapılır; hizmet sunan bağımsız profesyoneller için e-arşiv yaygındır.
Online süreç ortalama 3-7 iş günü içinde tamamlanır.
Kuruluş Maliyetleri ve Yıllık Sabit Giderler
Şahıs şirketi kurulumunun maliyet kalemleri:
- Kuruluş ücretleri: Damga vergisi, harç ve noter masrafları (e-Devlet online kuruluşta düşüktür).
- E-imza/mobil imza: Yıllık 200-500 TL.
- Mali müşavir aylık ücreti: 2.500-7.500 TL aralığında değişir; iş hacmine ve hizmet kapsamına göre.
- Bağ-Kur primi: Aylık asgari ücret üzerinden hesaplanır. Düzenli ödenmesi şart; gecikmede ceza ve faiz işler.
- Vergi (Yıllık Gelir Vergisi): Kazancınıza göre artan oranlı tarifede ödenir.
- KDV: Faaliyet konusuna ve müşteri yapısına göre (yurt içi müşteriler için yansıtılır; yurt dışı için istisna olabilir).
Net yıllık sabit gider (vergi hariç) bağımsız profesyonel için 50.000-150.000 TL arası değişir. Bu maliyet, kayıt dışı çalışmanın yarattığı vergi cezası riski göz önüne alındığında her zaman avantajlıdır.
Genç Girişimci Kazanç İstisnası
Gelir Vergisi Kanunu Mükerrer 20. madde kapsamında genç girişimciler için kazanç istisnası, en güçlü vergi avantajlarından biridir.
Şartlar:
- İşe başlama tarihinde 29 yaşını doldurmamış olmak.
- Daha önce başka bir mükellefiyet kaydı bulunmamak (vergi dairesinde ilk kayıt).
- Faaliyet konusu istisna kapsamında yer almak (ticari, zirai veya serbest meslek; bazı sektörler hariç tutulur).
- Vergi dairesinde mükellefiyet başladıktan sonra istisnadan yararlanma talebi yapmak.
İstisnanın etkisi: Şartları sağlayan genç girişimciler, faaliyete başladıkları takvim yılı ve takip eden iki yıl boyunca elde ettikleri kazancın belirli bir kısmını gelir vergisinden istisna tutarlar. Bu, ilk üç yıl önemli bir nakit avantajı sağlar.
Önemli: İstisna tutarı her yıl Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından güncellenir. 2026 için güncel tutarı resmi GİB sitesinden teyit edin. İstisnadan yararlanmanın yıllık beyannamede ayrıca beyan edilmesi gerekir.
Hangi Vergileri Ödeyeceksiniz?
- Gelir Vergisi: Yıllık kazanç üzerinden artan oranlı. Mart ayında beyan ve iki taksitte ödeme (Mart-Temmuz).
- KDV (Katma Değer Vergisi): Aylık beyan ve ödeme. Standart oran genel olarak %20 (bazı hizmetlerde indirimli oran uygulanır). Hizmet ihracatında istisna geçerlidir.
- Geçici Vergi: Yıl içinde önceden ödenen vergi avansı. Üç aylık dönemlerle beyan edilir, yıl sonunda gelir vergisinden mahsup edilir.
- Stopaj (Tevkifat): Bazı ödemelerde kaynakta kesilen vergi (örn. kira ödemeleri).
- Damga Vergisi: Sözleşme bedeli üzerinden hesaplanır (bazı işlemlerde).
Tüm vergi yükümlülüklerini mali müşavir takip eder; siz sadece gerekli evrakları zamanında temin etmelisiniz.
Bağ-Kur Yükümlülüğü ve Prim Hesabı
Şahıs şirketi sahibi otomatik olarak SGK 4-B (Bağ-Kur) kaydına geçer. Bu, emeklilik ve sağlık hakkı açısından önemlidir.
- Aylık prim: Asgari ücretin belirli bir yüzdesi üzerinden hesaplanır. Aylık tutarı her yıl asgari ücret zammı ile birlikte güncellenir.
- Ödeme: Her ay düzenli ödeme şarttır. Gecikme cezası ve faizi işler.
- Sağlık hizmeti: Prim ödendiği sürece kendiniz, eşiniz ve çocuklarınız genel sağlık sigortasından yararlanır.
- Emeklilik: Belirli yıl prim ödendiğinde emeklilik hakkı doğar.
- Diğer iş ile çakışma: Aynı zamanda SSK’lı (4-A) çalışıyorsanız Bağ-Kur primi muafiyeti söz konusu olabilir; mali müşavir kontrol etsin.
Mali Müşavir Seçimi ve Aylık Hizmet Yapısı
Mali müşavir, şahıs şirketinin “günlük yöneticisi” gibidir. Doğru seçim kritiktir.
Seçim kriterleri:
- Uzmanlık alanı: Sizin faaliyet konunuza benzer müşteri portföyü olan mali müşavir tercih edilir (örn. yazılımcılar için “bilişim sektörü deneyimli”, içerik üreticileri için “dijital ekonomi deneyimli”).
- Hizmet ihracatı tecrübesi: Yurt dışı müşterilerle çalışacaksanız mali müşavirin hizmet ihracatı istisnası konusunda deneyimli olması şart.
- Aylık raporlama: İyi bir mali müşavir aylık rapor verir; ne kazandınız, ne ödediniz, ne kalacak.
- İletişim: WhatsApp, e-posta üzerinden hızlı erişim; sorularınıza günler sonra cevap gelen müşavirden kaçının.
- Bağ-Kur takibi: Prim ödemelerini de takip etmesi gerekir; yoksa siz kontrol etmek zorunda kalırsınız.
Aylık mali müşavir ücreti şahıs şirketinin işletme giderine yazılır; gelir vergisi matrahından düşülür.
E-Fatura ve E-Arşiv Fatura Süreçleri
2026 itibariyle Türkiye’de büyük ölçüde elektronik fatura kullanılır:
- E-Fatura: Yıllık cirosu belirli bir tutarın üzerinde olan veya belirli sektörlerde faaliyet gösteren mükellefler için zorunlu. Tüzel kişiler arası faturalaşmada kullanılır.
- E-Arşiv Fatura: Genel kullanım. Bireysel müşteriler ve e-fatura kullanmayan kurumlara kesilir.
- Düzenleme: GİB Portal üzerinden ücretsiz veya özel entegrasyon yazılımları üzerinden düzenlenir.
- Sürelilik: Hizmet bitiminde 7 gün içinde fatura kesilmelidir.
Yurt dışı müşterilere e-arşiv fatura kesilir; istisna gerekçesi açıkça not edilir. Hizmet ihracatı vergi rehberi bu konuyu detaylandırır.
İlk 90 Gün: Adım Adım Yol Haritası
0-7. gün:
- Faaliyet konunuza uygun mali müşavir görüşmesi yapın.
- e-Devlet üzerinden şahıs şirketi kuruluş başvurusu.
- E-imza/mobil imza temin edin.
7-30. gün:
- Vergi dairesi yoklama süreci tamamlanır.
- Banka hesabı açılışı (şirket adına).
- GİB e-Arşiv başvurusu.
- Bağ-Kur ilk prim ödemesi.
30-60. gün:
- İlk faturalarınızı kesmeye başlayın.
- İlk KDV beyannamesi (faaliyet başlama ayını takip eden ayın 26’sına kadar).
- Mali müşavir ile aylık raporlama düzeni oturmaya başlar.
60-90. gün:
- Genç girişimci istisnası başvurusunu mali müşavir ile birlikte yapın.
- Birinci geçici vergi dönemi (üç aylık) beyanı hazırlığı.
- Vergi takvimi cep telefonunuza eklenir; ödeme tarihleri unutulmaz.
Sık Sorulan Sorular
Şahıs şirketi kapatmak zor mu?
Kapatmak nispeten kolaydır; e-Devlet üzerinden başvuru yapılır. Mevcut vergi borçları ödenmeli, son beyannameler verilmeli, Bağ-Kur tasfiyesi yapılmalıdır. Mali müşavir 2-3 ay içinde süreci tamamlar.
Eş ile aynı işi yapıyoruz, iki ayrı şahıs şirketi mi kurmalıyız?
Tercih edebileceğiniz iki yol var: (1) iki ayrı şahıs şirketi (her biri kendi vergi yapısında), (2) limited şirket (ortaklı yapı). İkinci yol orta-uzun vadede yönetimsel avantajlar sağlayabilir; ancak kuruluş ve aylık maliyeti yüksektir.
Faaliyet konusu kodu (NACE) yanlış seçersem ne olur?
Vergi dairesi sonradan düzeltme talep edebilir; geçmiş dönem için cezalı vergi tahakkuku yapılabilir. Kuruluş başında doğru kod seçmek için mali müşavir önerisi şarttır.
Bağ-Kur primlerini ödemezsem ne olur?
Gecikme cezası ve faiz işler. Borç birikirse SGK icra takibi başlatır. Ayrıca sağlık hizmeti kesilir; emeklilik gün sayınız da artmaz. Düzenli ödeme şarttır.
Yıllık ciro üst sınırı var mı?
Şahıs şirketinde teorik üst sınır yoktur; her büyüklükte kazanca uygundur. Ancak çok yüksek ciroda (örn. yıllık 5 milyon TL üzeri) limited şirkete geçiş vergi planlama açısından avantajlı olabilir.
Adres olarak ev adresini gösterebilir miyim?
Evet, bireysel profesyoneller için ev adresi iş yeri olarak gösterilebilir. Apartman yöneticisinin izni gerekebilir (bazı sözleşmelerde “iş yeri olarak kullanılamaz” maddesi olabilir). Vergi dairesi yoklamasında problem çıkarmaz.
Sigortam (4-A) varken şahıs şirketi açabilir miyim?
Evet, açabilirsiniz; bu durumda 4-A primini ödemeye devam edersiniz ve Bağ-Kur muafiyeti söz konusu olabilir. İki primi birden ödemek zorunda kalmazsınız; mali müşavir ile durumu netleştirin.
Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve vergi/hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Vergi oranları, asgari ücret, Bağ-Kur primleri ve genç girişimci istisna tutarları her yıl güncellenir; başvuru öncesinde Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB), SGK ve yetkin bir mali müşavire danışın.